ΤΟ ΝΕΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ


1. Άμεσες μειώσεις μισθών και επιδόματος ανεργίας

- Mείωση του κατώτατου μισθού κατά 22% σε όλα τα επίπεδα, που σημαίνει καθαρός μισθός 487 ευρώ.
- Mείωση 32% για τους νέους εργαζόμενους έως 25 ετών, που σημαίνει καθαρός μισθός κοντά στα 400 ευρώ.
- Τα παραπάνω μαζί με την παραπέρα αποδιάρθρωση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, την κατάργηση των κανονισμών εργασίας στις ΔΕΚΟ και τις Τράπεζες (συμπεριλαμβανομένης της μονιμότητας) και του παγώματος των ωριμάνσεων (μέχρι η ανεργία να πέσει κάτω από 10%) θα οδηγήσει σε ορισμένους κλάδους σε μειώσεις μισθών έως και 50%!
- Το επίδομα ανεργίας από 461 ευρώ μειώνεται σε 356 ευρώ.

2. Δημοσιονομικά μέτρα: για το 2012, μέτρα ύψους 1,5% του ΑΕΠ (3,3 δις ευρώ), ενώ για τα έτη 2013-15 τον Ιούνιο, στο πλαίσιο αναθεώρησης του Μεσοπρόθεσμου προβλέπονται ρητά επιπλέον μέτρα ύψους 5% του ΑΕΠ (περίπου 11 δις ευρώ). Υπάρχει ρητή δέσμευση ότι τα μέτρα αυτά θα αφορούν κυρίως περικοπές στις δημόσιες δαπάνες με έμφαση τις κοινωνικές δαπάνες, το ασφαλιστικό και τη μισθοδοσία.

 Για το 2012 οι επιπλέον περικοπές στις δημόσιες δαπάνες αφορούν τα εξής:
- Περικοπές στις δαπάνες υγείας πάνω από 1,1 δις ευρώ,
- Περικοπές στις δαπάνες για συντάξεις (επικουρικές, ΔΕΚΟ, τράπεζες και ΝΑΤ) περίπου 600 εκ. ευρώ
- Περικοπές στο πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων κατά 400 εκ. ευρώ
- Περικοπές στους ΟΤΑ κατά 440 εκ. ευρώ
- Μείωση αμυντικών δαπανών (παραλαβές) κατά 300 εκ. ευρώ
- Μείωση στις επιχορηγήσεις φορέων του δημοσίου κατά 200 εκ. ευρώ,
- Μειώσεις δαπανών από απολύσεις και εφεδρεία: 15.000 άτομα το 2012 και κατά 150.000 άτομα μέχρι το 2015 (αφορά όλα τα υπουργία). Κάθε χρόνο θα αυξάνεται ο αριθμός των προς εφεδρεία-απόλυση.
- Μειώσεις στα ειδικά μισθολόγια (γιατροί, πανεπιστημιακοί, δικαστικοί, ένστολοι) και τη μείωση των μισθολογικών κλιμακίων.
Ειδικά για ΟΤΑ υπάρχουν πληροφορίες που αναφέρουν:
- Περιορισμό των προνοιακών επιδομάτων κατά 100 εκατομμύρια ευρώ
- Περιορισμό των δαπανών για τις αποζημιώσεις των αιρετών κατά 50 εκατ.
- Μείωση των συμβασιούχων από 18.000 σε 6.000 εποχικούς (που θα επιφέρει εξοικονόμηση 100 εκατ. ευρώ)
- Μειώσεις κατά 50 εκατ. ευρώ στους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους (ΚΑΠ).
- Παραχώρηση της αποκομιδής των απορριμμάτων σε ιδιώτες.

3. Ασφαλιστικά Ταμεία:
- Επικουρικές συντάξεις: μεσοσταθμική μείωση κατά 15%
- Περικοπές 15% στα ταμεία κύριας ασφάλισης ΔΕΗ, ΟΤΕ και Τραπεζών, και 7% στις συντάξεις του ΝΑΤ. Όλες οι μειώσεις θα εφαρμοστούν αναδρομικά από 1η Ιανουαρίου του 2012, με στόχο τη μείωση της δαπάνης κατά 600 εκατομμύρια ευρώ.
- Μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 2% το 2012 και 3% το 2013.
- Σαφείς αιχμές για περαιτέρω μείωση των κύριων συντάξεων
4. Αυξήσεις στη φορολογία των χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων:
- Πλήρης κατάργηση των ελάχιστων φοροαπαλλαγών που έχουν απομείνει,
- Κατάργηση των φοροαπαλλαγών στα νησιά,
- Ενδεχομένως ενιαίος συντελεστής ΦΠΑ που θα σημάνει αύξηση του ΦΠΑ στα τρόφιμα και τα άλλα είδη που βρίσκονται στον χαμηλό συντελεστή
- Περαιτέρω μείωση (του ήδη μειωμένου από τα 12.000 στις 5.000 ευρώ) αφορολόγητου.
5. Ιδιωτικοποιήσεις
- Αναθεώρηση του προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων με νέο στόχο την άντληση τουλάχιστον 19 δισ. ευρώ έως το 2015, ενώ παραμένει ο συνολικός στόχος των 50 δισ. ευρώ, ο οποίος μετατοπίζεται χρονικά για όσο χρειαστεί.
- Έως το τέλος Ιουνίου 2012 θα πρέπει να έχουν πωληθεί ΔΕΠΑ, ΔΕΣΦΑ, ΕΛΠΕ, ΟΠΑΠ, ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ και Διεθνές Κέντρο Τύπου.
- Στο δεύτερο εξάμηνο του 2012προβλέπεται ότι θα βγουν οι προκηρύξεις για την αξιοποίηση κρατικών λιμανιών, αεροδρομίων και της Εγνατίας Οδού.
- Ορίζεται ότι έως το τέλος Μαρτίου όλα τα περιουσιακά προς αξιοποίηση στοιχεία του Δημοσίου θα μεταβιβαστούν στο Ταμείο Αξιοποίησης της Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου πλην ζημιογόνων εταιρειών. Επίσης ορίζεται ρητά πως ό,τι περνάει στο Ταμείο δεν μπορεί να επιστραφεί στο Δημόσιο. Αν δεν πουληθεί, όπως σχεδιάζεται, είτε θα σπάσει σε κομμάτια με στόχο την πώληση είτε θα μπει σε διαδικασία εκκαθάρισης.

Στοιχεία της συνολικότερης εικόνας
 (α) Τα παραπάνω μέτρα έρχονται να προστεθούν στα μέτρα που πάρθηκαν τα 2 προηγούμενα χρόνια (πχ το 2011 ήταν ύψους 23 δις ευρώ) και τα οποία ήταν ιδιαίτερα σκληρά για τους μισθωτούς, τους συνταξιούχους και γενικότερα τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα (αυξήσεις έμμεσων φόρων, μείωση αφορολόγητου στα 5000 ευρώ, μειώσεις φοροαπαλλαγών, έκτακτες εισφορές-χαράτσια και στα εισοδήματα και στα σπίτια, αιματηρές περικοπές μισθών δημοσίων υπαλλήλων με πρόσφατη παρέμβαση το νέο μισθολόγιο-φτωχολόγιο, αλλεπάλληλες μειώσεις συντάξεων, αυξήσεις στις ασφαλιστικές εισφορές από τους εργαζόμενους μέσω χαρατσιών και στη συμμετοχή των ασφαλισμένων στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη κλπ κλπ). Με άλλα λόγια, είναι ηλίου φαεινότερο ότι με τη νέα δανειακή σύμβαση συνεχίζεται δριμύτερη η επίθεση ενάντια στις δυνάμεις της μισθωτής εργασίας, των φτωχών αγροτών και αυτοαπασχολούμενων καθώς και της μικρής επιχειρηματικότητας, τόσο σε επίπεδο πρωτογενούς διανομής (μείωση μισθών, λουκέτο σε δεκάδες χιλιάδες μικρές επιχειρήσεις) όσο και στο επίπεδο της δευτερογενούς αναδιανομής μέσω της μείωσης των δαπανών για το κοινωνικό κράτος (συντάξεις, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, επιδόματα ανεργίας και άλλα προνοιακά επιδόματα), της υπερφορολόγησης των εργαζόμενων και της φοροασυλίας του μεγάλου πλούτο .
(β) Αξίζει να σημειωθεί ότι τα μέτρα που προβλέπονταν για το 2012 στο Μεσοπρόθεσμο (το Καλοκαίρι του 2011) ήταν 7 δις ευρώ, σε αυτά προστέθηκαν άλλα 5 δις ευρώ το Φθινόπωρο 2011 με τον Προϋπολογισμό και τώρα, με το προμνημόνιο, έχουμε επιπλέον μέτρα ύψους πάνω από 3 δις ευρώ, ενώ προαναγγέλεται η λήψη νέων μέτρων το προσεχές καλοκαίρι. Επαναλαμβάνεται δηλαδή ό,τι συνέβη το 2011. Επομένως, τα παραπάνω μέτρα δεν είναι τα τελευταία καθώς προβλέπεται ρητά η λήψη νέων μέτρων αν δεν επιτυγχάνονται οι δημοσιονομικοί στόχοι και νέα, πρόσθετα μέτρα ύψους γύρω στο 5% του ΑΕΠ (γύρω στα 11 δις ευρώ) για τα έτη 2013-15 που θα ληφθούν στο πλαίσιο αναθεώρησης του Μεσοπρόθεσμου μέχρι τον Ιούλιο 2012.
(γ) Μέτρα αυτού του τύπου έχει αποδειχτεί ότι σε βραχυπρόθεσμο-μεσοπρόθεσμο επίπεδο οδηγούν σε δημοσιονομική καταστροφή καθώς αφενός βαθαίνουν την ύφεση (η οποία για το 2012, από 2,8 % στον πρόσφατο προϋπολογισμό, στο προμνημόνιο προβλέπεται γύρω στο 4-5% του ΑΕΠ για το 2012-13), αφετέρου βαθαίνουν την ανεργία, η οποία ήδη έχει ξεπεράσει κατά πολύ τα 1.000.000 άτομα αφού η επίσημα καταμετρούμενη τον Νοέμβριο ήταν ήδη πάνω ένα εκατομμύριο άτομα (περίπου 21%).
Το ότι τα μέτρα οδηγούν σε δημοσιονομική καταστροφή το αποδεικνύουν, μεταξύ άλλων, τα εξής:
(1) η εμπειρία του 2011 όπου τα δημοσιονομικά μέτρα που λήφθηκαν ήταν ύψους πάνω από 23 δις ευρώ (δηλαδή πάνω από 10% του ΑΕΠ) και η μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης (κατά ΕΣΑ) εκτιμάται γύρω στο 1% (από 10,5% το 2010 σε 9,5% το 2011) ενώ το έλλειμμα του κρατικού προϋπολογισμού δεν μειώθηκε αλλά αυξήθηκε!
(2) παρά τις αλλεπάλληλες μειώσεις στις συντάξεις, η κατάσταση των ασφαλιστικών ταμείων επιδεινώνεται ολοένα και περισσότερο. Σύμφωνα με τον επιστημονικό υπεύθυνο του ΙΝΕ της ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ οι απώλειες που θα έχουν ετησίως τα ασφαλιστικά ταμεία μόνο από την μείωση του κατώτερων αποδοχών ανέρχεται στα 2,2 δις ευρώ, ενώ αυτά ήδη επιβαρύνονται ετησίως κατά 6,5 δις από την μείωση των αποδοχών μέχρι σήμερα, από την ανεργία και από την ραγδαία επέκταση των ελαστικών μορφών απασχόλησης. Στις απώλειες αυτές προστίθενται επιπλέον 8 δις εξαιτίας της εισφοροδιαφυγής λόγω της εκτεταμένης αδήλωτης εργασίας. Αν σε όλα αυτά συνυπολογιστούν οι απώλειες των ταμείων εξαιτίας του κουρέματος (τόσο σε επίπεδο περιουσίας όσο και σε επίπεδο ετήσιων εσόδων από τους τόκους), τότε καταλαβαίνουμε ότι η πολιτική που ακολουθείται, πέρα από το ότι θα οδηγήσει σε περαιτέρω μείωση των κύριων συντάξεων, απειλεί ευθέως τη βιωσιμότητα του δημόσιου συστήματος κοινωνικής ασφάλισης.
(δ) Το γεγονός ότι ενώ έχει αποδειχτεί πέραν κάθε αμφιβολίας η δημοσιονομική αποτυχία (βραχυ-μεσοπρόθεσμα) της ακολουθούμενης πολιτικής, το νέο μνημόνιο κινείται επιθετικότερα στην ίδια ακριβώς κατεύθυνση, το γεγονός αυτό καταδεικνύει ότι πρώτιστος στόχος των κυρίαρχων δυνάμεων δεν είναι η δημοσιονομική εξυγίανση αλλά τα ίδια τα μέτρα που λαμβάνονται. Η διατήρηση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων άλλωστε διευκολύνει τη λήψη των μέτρων αυτών. Πρώτιστος στόχος είναι να ληφθούν τα εν λόγω μέτρα διότι μέσω αυτών εξαθλιώνονται οι συνθήκες εργασίας και οι αποδοχές των εργαζόμενων, καταστρέφονται τα αδύναμα κεφάλαια (κλείσιμο δεκάδων χιλιάδων μικρών επιχειρήσεων) αποδιαρθρώνεται το κοινωνικό κράτος, συρρικνώνεται ο δημόσιος τομέας της οικονομίας και εκποιείται ο δημόσιος πλούτος και μάλιστα σε εξευτελιστικές τιμές εν είδει πρωταρχικής συσσώρευσης. Όλα αυτά αφενός τονώνουν την κερδοφορία των ισχυρών κεφαλαίων που επιβιώνουν της κρίσης και ενισχύονται, αφετέρου δημιουργούν νέα πεδία κερδοφορίας για τα πλεονάζοντα κεφάλαια όπως για παράδειγμα αυτά της ασφάλισης, του τζόγου, της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, της διαχείρισης των υδάτων και των απορριμμάτων, της υγείας, της παιδείας κ.λπ.
(ε) Οι κυρίαρχες δυνάμεις ισχυρίζονται ότι με την πολιτική που ακολουθούν είναι δυνατόν να επιτευχθεί μακροπρόθεσμα τόσο δημοσιονομική εξυγίανση όσο και ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας. Αυτό, δεν έχει γίνει πουθενά ενώ παράλληλα σημαίνει υψηλή και διαρκής ανεργία, υπερφορολόγηση των ασθενέστερων και ύψος δημοσίων δαπανών επιπέδου υποσακχάριων χωρών ή χωρών της ανατολικής Eυρώπης όπως η FYROM. Επομένως, ο τύπος κοινωνίας στην οποία οδηγεί η πολιτική των μνημονίων είναι αυτός της γενικευμένης φτώχειας και εξαθλίωσης. Σημειώνουμε ότι σύμφωνα με τελευταία στοιχεία της Eurostat η φτώχεια στην Ελλάδα πλησιάζει το 28% (από 20% το 2009), περίπου 3 εκατομμύρια άτομα (από 2 εκατ. το 2008), ενώ υπάρχουν έρευνες για το 2011 που την εκτιμούν στο 40%. Ανεργία, φτώχεια και εξαθλίωση δεν έπεσαν από τον ουρανό, αλλά αποτελούν αποτέλεσμα της βάρβαρης, μνημονιακής πολιτικής. Επισημαίνουμε με έμφαση το γεγονός ότι οι επιπτώσεις της πολιτικής αυτής μετεξελίσσονται ήδη σε μια διαρκώς επιδεινούμενη ανθρωπιστική κρίση πτυχές της οποίας αποτελούν: οι εκατοντάδες χιλιάδες νεόπτωχοι, οι χιλιάδες νέοι άστεγοι, ο υπερπολλαπασιασμός των ανθρώπων που αναζητούν τροφή σε συσσίτια ή/και στα σκουπίδια, ο υποσιτισμός μαθητών, η αύξηση των κλοπών-ληστειών και η αύξηση των ανθρώπων που πέφτουν σε κατάθλιψη, ακόμη κι εκείνων που αυτοκτονούν.

----

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ

- «Πετσόκομμα» ή και πλήρη εξάλειψη φοροαπαλλαγών και «προνομιακών» καθεστώτων. Αυτό σημαίνει πρακτικά νέες, τεράστιες φορολογικές επιβαρύνσεις για εκατομμύρια πολίτες που έχουν σήμερα στεγαστικά δάνεια, πληρώνουν ενοίκια, δίδακτρα, ασφάλιστρα ζωής, ιατρικές δαπάνες, ασφαλιστικές εισφορές κτλ. Στο ίδιο πλαίσιο θα ενταχθούν όλες οι φοροαπαλλαγές που αφορούν την πρώτη κατοικία είτε αφορά αγορά είτε γονικής παροχή ή κληρονομιά.

- Κατάργηση χαμηλών συντελεστών ΦΠΑ για τα νησιά του Αιγαίου
- «Απλοποίηση» του ΦΠΑ και δομής των φορολογικών συντελεστών επί της ιδιοκτησίας. Σε ό,τι αφορά τον ΦΠΑ η πρόταση του ΔΝΤ είναι ένας ενιαίος συντελεστής ΦΠΑ στο 19% ή στο 21%, που σημαίνει μεγάλη αύξηση των χαμηλών συντελεστών που επιβαρύνουν τα φάρμακα, τα τρόφιμα, τον τουρισμό, τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, ύδρευσης και φυσικού αερίου, τα εισιτήρια των μέσων μαζικής μεταφοράς, τα κόμιστρα των ταξί, την ιατρική και νοσοκομειακή περίθαλψη και τις επισκευές παλαιών ακινήτων.

- Ενιαίος, αυξημένος φόρος στα ακίνητα. Το νέο μνημόνιο προβλέπει την «απλοποίηση» των φόρων στα ακίνητα με την ενοποίηση όλων των φόρων που επιβαρύνουν την ακίνητη περιουσία σε έναν. Στα σχέδια της κυβέρνησης είναι να υπάρξει ένας φόρος που θα ενσωματώνει το Φόρο Ακίνητης Περιουσίας του 2011 και του 2012 ο οποίος ακόμη δεν έχει εισπραχθεί (έχει αφορολόγητο όριο 200.000 ευρώ), το χαράτσι στα ακίνητα μέσω των λογαριασμών της ΔΕΗ (δεν προβλέπει αφορολόγητο). Δεν διευκρινίζεται ωστόσο αν η αλλαγή αυτή θα ισχύσει από το 2012 ή το 2013.

- «Απλοποιημένο» πρόγραμμα φορολόγησης προσωπικού και εταιρικού εισοδήματος. Αυτό επί της ουσίας σημαίνει αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης για τους πολίτες και τις μικρές επιχειρήσεις και μείωση (πιθανότατα) της φορολόγησης για τις μεγάλες Ανώνυμες Εταιρείες
- Ενιαία φορολογική αντιμετώπιση του ατομικού κεφαλαιακού εισοδήματος. Ουσιαστικά η Τρόικα ζητά να υπάρχει ένας φορολογικός συντελεστής για εισοδήματα που προέρχονται από την εκμετάλλευση ακινήτων και στα εισοδήματα από κινητές αξίες (τόκους καταθέσεων, ομολόγων κ.λπ.).

- Κλείσιμο 200 εφοριών έως το τέλος του 2012 και παράδοση των φορολογικών αντικειμένων σε τράπεζες και ιδιώτες.

Συντάξεις-Επικουρικά ταμεία
Στον τομέα των συντάξεων γίνεται αναφορά σε νόμο - πλαίσιο για τα επικουρικά ταμεία με στόχο τη μείωση της ασφαλιστικής δαπάνης κατά 0,4% του ΑΕΠ (600 εκατ. ευρώ μείωση). Οι περικοπές αφορούν και σε μειώσεις 15% των κυρίων ταμείων ασφάλισης ΔΕΗ, ΟΤΕ, Τραπεζών και 7% μειώσεις στο ΝΑΤ .Έναρξη εφαρμογής μειώσεων 1.1.2012.
Επανεξέταση στα τέλη Ιουνίου των Ταμείων που έχουν περιοδικές εφάπαξ καταβολές. Από το Μάρτιο 2012 ενοποίηση είσπραξης ασφαλιστικών εισφορών και φόρων και ενοποίηση ελέγχου καταβολής φόρων και ασφαλιστικών εισφορών.
Η τρόικα ζητεί «επανεξέταση» (βλ. νέα μείωση) κύριων συντάξεων τον Ιούλιο του 2012 αν διατηρείται το δημοσιονομικό έλλειμμα.
Στον τομέα του μη μισθολογικού κόστους, το νέο μνημόνιο επιβάλλει να υπάρξει μείωση ασφαλιστικών εισφορών κατά 2% με την κατάργηση των εισφορών για ΟΕΚ-ΟΕΕ. Οι δύο αυτοί οργανισμοί κλείνουν. Περαιτέρω μείωση κατά 3% των εισφορών ΙΚΑ από 1.1.2013 χωρίς, υποτίθεται, να επιβαρύνεται ο προϋπολογισμός. Ελπίζεται αύξηση αποτελεσματικότητας στην είσπραξη ασφαλιστικών εισφορών.
Ύστερα από αναλογιστικές μελέτες και «διάλογο» τα ειδικά επικουρικά ταμεία εταιρειών με ιδιαίτερο κόστος ασφαλιστικών εισφορών να εξομοιωθούν με τις εισφορές άλλων επιχειρήσεων που καλύπτει το ΙΚΑ. Σε κάθε περίπτωση δεν θα επιβαρυνθεί ο κρατικός προϋπολογισμός.
Σε περίπτωση που αυτά δε λειτουργήσουν τότε να υπάρξουν πρόσθετα μέτρα, πράγμα που είναι απόλυτα βέβαιο.
Ιδιωτικοποιήσεις
19 δισ. ευρώ προβλέπονται για έσοδα αποκρατικοποιήσεων στο νέο μνημόνιο στο οποίο τίθεται στόχος για ολοκλήρωση της αποκρατικοποίησης ΕΛΠΕ,ΔΕΠΑ ΔΕΣΦΑ, ΕΥΔΑΠ , ΕΥΑΘ μέσα στο πρώτο εξάμηνο του χρόνου.
Επαναλαμβάνεται η δέσμευση που αποτελεί και ιδρυτικό νόμο του Ταμείου Αξιοποίησης της Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου για ρευστοποίηση των περιουσιακών στοιχείων του Δημοσίου που δεν μπορούν να πουληθούν. Συγκεκριμένα τονίζεται ότι όποιο κομμάτι από την κινητή και την ακίνητη περιουσία του Δημοσίου μπαίνει στο πρόγραμμα και δεν καταφέρνει να πουληθεί στην ώρα του μπορεί να πουληθεί τμηματικά ή σε τιμή που προσφέρει η αγορά.
Ξεκαθαρίζεται ότι το ξεπούλημα της ιδιωτικής και της δημόσιας περιουσίας αξίας ύψους 50 δισ. ευρώ είναι δεδομένη, έστω και αν χρειαστεί να ολοκληρωθεί κάποια χρόνια αργότερα. Το κείμενο επιβάλλει επίσης στο Ταμείο να αλλάξει τη νομοθεσία για τη διαχείριση και τη χρήση των δημοσίων ακινήτων με στόχο να έχει δημιουργηθεί ένα «καλάθι» από 3.000 ακίνητα για ξεπούλημα μέχρι και το τέλος του χρόνου.
Τονίζεται επίσης ότι το Ταμείο Αξιοποίησης θα πρέπει να συνεργαστεί στενά με την Ομάδα Δράσης για την Ελλάδα σε θέματα διαχείρισης δημόσιας περιουσίας και χρήσης γης ώστε να γίνεται αποτελεσματικότερα η «αξιοποίηση» .

Δημόσιο
Σε ό,τι αφορά τα μέτρα για εργαζόμενους στο Δημόσιο, προβλέπεται η μείωση του λογαριασμού των μισθών (είτε μέσω των «αποχωρήσεων» είτε μέσω μειώσεων μισθών) και ζητείται «επανεξέταση» (βλ. μείωση) όλων των ειδικών μισθολογίων με στόχο εξοικονόμηση ποσού 0,2% του ΑΕΠ σε ετήσια βάση. Προβλέπεται επίσης μείωση αριθμού δημοσίων υπαλλήλων κατά 150.000 την περίοδο 2011-2015, η διατήρηση προσλήψεων 1:5, συνεχίζεται η εργασιακή εφεδρεία, μειώνονται περαιτέρω οι συμβασιούχοι και περιορίζονται οι εισαγωγές σε στρατιωτικές και αστυνομικές σχολές και γενικά σε σχολές που εξασφαλίζουν αυτόματη πρόσληψη στο Δημόσιο.
Υγεία
Υπάρχει δέσμευση για περαιτέρω μείωση της ιατρικής και φαρμακευτικής δαπάνης κατά περίπου 400 εκατ. ευρώ από το «προκρούστειο» μέτρο που υιοθέτησε το υπουργείο Υγείας για μηνιαία δαπάνη φαρμάκων στα 240 εκατ. ευρώ και την υποχρέωση των φαρμακευτικών εταιρειών να επιστρέφουν το υπερβάλλον ποσό στο τέλος κάθε τριμήνου και την συγχώνευση όλων των φορέων υγείας στον ΕΟΠΥΥ.
Ανοικτά επαγγέλματα
Στο θέμα του ανοίγματος των κλειστών επαγγελμάτων το μνημόνιο ορίζει ως καταληκτική ημερομηνία σχετικά με τις νομοθετικές παρεμβάσεις που απαιτούνται για την πλήρη ολοκλήρωση της απελευθέρωσης την 31η Μαρτίου.
Τονίζεται επίσης ότι η απελευθέρωση θα πρέπει να αρχίσει άμεσα από τα επαγγέλματα τα οποία είναι πιο εύκολο να ανοίξουν και να προχωρήσει άμεσα για τα επόμενα.
Προτείνεται μια ενδεικτική λίστα 20 επαγγελμάτων, στα οποία περιλαμβάνονται αυτά του ορκωτού εκτιμητή, του αναλογιστή, των ιδιωτικών σχολείων και φροντιστηρίων, των ιατρικών κέντρων, την παροχή πρωτοβάθμιας υγείας, των ιδιωτικών ΟΑΕΔ , των τουριστικών πρακτόρων και των μεσιτών.
Επίσης, ζητεί τριμηνιαίο έλεγχο για την πρόοδο υλοποίησης της διαδικασίας απελευθέρωσης των κλειστών επαγγελμάτων.
Στο πλαίσιο αυτό τονίζεται ότι θα πρέπει να δρομολογηθεί άμεσα η απελευθέρωση των επαγγελμάτων των οδικών μεταφορών, δηλαδή των ταξί και των φορτηγών δημόσιας χρήσης, τα οποία έχουν «καθυστερήσει» περίπου ένα χρόνο.
Επίσης, το κείμενο δεσμεύει όλους για τη δημιουργία νέας νομοθεσίας με την οποία θα αίρονται τα εμπόδια και οι ελάχιστες αμοιβές, τις οποίες διατήρησε και ο σχετικός νόμος του 2011 για γιατρούς και δικηγόρους.
Εργασιακά

Αναφορικά με τα εργασιακά, το κείμενο αυτό προβλέπει:

Περικοπές στον κατώτατο μισθό της ΕΓΣΣΕ και «κουρέλιασμα» των συλλογικών διαπραγματεύσεων:

1. Μείωση του μισθού κατά 22% σε όλα τα επίπεδα.
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ:
Ένας εργαζόμενος άγαμος μέχρι σήμερα λάμβανε 751,39 ευρώ και με τη μείωση 22% θα παίρνει 586,08 ευρώ μικτά.

2. Πάγωμα του κατώτατου στα επίπεδα που θα διαμορφωθούν μετά τη μείωση έως το τέλος της προγραμματικής περιόδου.

3.Επιπρόσθετη μείωση κατά 10% για τους νέους (έως 25 ετών).

• Νομοθετική παρέμβαση της κυβέρνησης για την προσαρμογή των μισθών μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου εάν δεν υπάρξει τελικά συμφωνία των κοινωνικών εταίρων για μείωση του μοναδιαίου εργασιακού κόστους κατά 15%.
Την κατάρρευση του κατώτατου μισθού είναι μαθηματικά βέβαιο ότι θα ακολουθήσουν οι καταρρεύσεις όλων των κλαδικών συμβάσεων και όλων, συλλήβδην, των μισθών στον ιδιωτικό τομέα. Απόδειξη γι’ αυτό είναι οι πρώτες επιχειρησιακές συμβάσεις που έχουν ήδη υπογραφεί και αποκαλύπτουν τις διαθέσεις των εργοδοτών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η επιχειρησιακή σύμβαση που υπεγράφη στις 29 Νοεμβρίου σε μεγάλη εταιρία γάλακτος, στην οποία οι μισθοί μειώνονται οριζόντια για όλους τους εργαζομένους, με κατώφλι την ΕΓΣΣΕ. Άρα, η μείωση του κατώτατου μισθού της ΕΓΣΣΕ θα συμπαρασύρει προς τα κάτω όλους τους μισθούς. Με τις κλαδικές συμβάσεις να είναι πια παρελθόν, η μείωση μισθού για τους υπαλλήλους του ιδιωτικού τομέα θα κυμανθεί από 10% έως και 40%. Το μοναδικό «εμπόδιο» που παραμένει ως τώρα για τους εργοδότες είναι η ΕΓΣΣΕ.
Επιπλέον, η μείωση του κατώτατου μισθού θα συμπαρασύρει προς τα κάτω το επίδομα ανεργίας , τις αποζημιώσεις , τα δώρα και τα οικογενειακά επιδόματα , τη ρύθμιση των υπερωριών , την απασχόληση της νύχτας καθώς και το ύψος των συντάξιμων αποδοχών .


Επιπλέον εργασιακές ανατροπές πέραν του βασικού μισθού της ΕΓΣΣΕ:

1. Μέγιστη διάρκεια συλλογικών συμβάσεων τρία χρόνια.

2. Οι ισχύουσες συμβάσεις λήγουν ένα χρόνο μετά τη νομοθέτηση του προγράμματος.

3. Μετενέργεια: μείωση του χρόνου της από έξι μήνες σε τρεις και μετά τους τρεις μήνες ξεκινά η διαπραγμάτευση από το «κατώφλι» της ΕΓΣΣΕ. Σήμερα βρίσκονται σε ισχύ δεκάδες κλαδικές συμβάσεις . Με το ισχύον εργατικό δίκαιο , μετά τη λήξη τους και τη λήξη της 6μηνης μετενέργειας, στη διάρκεια της οποίας ισχύουν στο ακέραιο οι όροι της σύμβασης , η επόμενη συλλογική η ατομική σύμβαση που θα συνομολογήσουν τα δύο μέρη , δε θα μπορούσε να επιβάλει δυσμενέστερους όρους οικονομικούς και θεσμικούς από την προηγούμενη σύμβαση. Τώρα η μετενέργεια θα διαρκεί μόνο για 3 μήνες και με τά την πάροδο του 3μηνου οι όροι θα μπορούν να είναι δυσμενέστεροι, αρκεί να μην είναι χειρότεροι της ΕΓΣΣΕ.
Η, επί της ουσίας, λοιπόν κατάργηση της μετενέργειας θα έχει τις εξής συνέπειες:
Α) ο εργαζόμενος μπορεί να υποχρεωθεί να υπογράψει ατομική σύμβαση από μηδενική βάση υπό την απειλή της απόλυσης.
Β) ο εργοδότης μπορεί να προσλάβει εργαζόμενο με όποιους όρους θέλει εκτός πεδίου συλλογικών συμβάσεων.
4. Διατηρούνται γενικά επιδόματα όπως: θέσης, παιδιών, εκπαίδευσης, επικινδυνότητας. Αυτά διατηρούνται έως τη σύναψη νέας συμφωνίας (συλλογικής ή ατομικής).

5. Κατάργηση μονιμότητας σε όλες τις εταιρίες (ΔΕΚΟ, τράπεζες).

6. Πάγωμα ωριμάνσεων μέχρις ότου η ανεργία μειωθεί κάτω από 10%.

7. Κατάργηση μονομερούς προσφυγής στη διαιτησία. Στη διαιτησία μπαίνουν μόνο οι βασικοί μισθοί. Λαμβάνονται υπόψη η οικονομική κατάσταση της εταιρίας. Ήδη με το άρθρο 14 του ν. 3899/10 για τη λειτουργία του ΟΜΕΔ, έχουν επιβληθεί περιορισμοί, καθώς η δυνατότητα προσφυγής στη Διαιτησία δόθηκε και στην εργοδοτική πλευρά, και η Διαιτησία αφορά πλέον μόνο για τον βασικό μισθό ή ημερομίσθιο και όχι το σύνολο των ρυθμίσεων της συλλογικής σύμβασης. Τώρα, με την επιδιωκόμενη αλλαγή αφαιρείται, επί της ουσίας, η δυνατότητας προσφυγής του εργαζόμενου.
- Οι απώλειες των ασφαλιστικών ταμείων από τις μειώσεις των μισθών, που θα επέλθουν από τις παραπάνω κατεδαφιστικές παρεμβάσεις θα είναι τέτοιου μεγέθους, που θα αποτελέσουν την «ταφόπλακα» του δημόσιου ασφαλιστικού συστήματος και των παροχών του (σε συνδυασμό βέβαια με το «κούρεμα» των ομολόγων των ταμείων, τη διαρκώς αυξανόμενη ανεργία και την εισφοροδιαφυγή της «μαύρης» εργασίας).

Πετσόκομμα επιδομάτων

Μέτρα για διακοπές προγραμμάτων και εισοδηματικό όριο για την παροχή επιδομάτων με στόχο την εξοικονόμηση ποσού ύψους 1,5% του ΑΕΠ, για την περίοδο ισχύος του προγράμματος (2013-2015).

----

ΝΕΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΚΑΙ ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΡΑΠΕΖΩΝ

Η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών θα λάβει χώρα με έναν τετραπλό συνδυασμό χρηματοδοτικών εργαλείων, η αναλογία όμως των οποίων δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας πως ακόμη μία φορά το τραπεζικό σύστημα διασώζεται με τα λεφτά των φορολογουμένων, την ίδια στιγμή που η ιδιοκτησία των τραπεζών διαφυλάσσεται ως «κόρη οφθαλμού» στα χέρια των ιδιωτών. Το δόγμα «κοινωνικοποίηση των ζημιών-ιδιωτικοποίηση των κερδών» δεν θα μπορούσε να βρει καλύτερη εφαρμογή από το σχέδιο ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών, όπως αυτό προβλέπεται στο νέο μνημόνιο και στις συμφωνίες της κυβέρνησης με την τρόικα.
Πιο συγκεκριμένα προβλέπεται
1. Κεφαλαιακή ενίσχυση των τραπεζών κατά το ποσό που ζημιώνονται από το PSI με αύξηση μετοχικού κεφαλαίου μέσω κοινών μετοχών χωρίς δικαίωμα ψήφου.
2. Κεφαλαιακή ενίσχυση των τραπεζών για τις ζημιές που θα προκύψουν από την αποτίμηση των χαρτοφυλακίων τους από την Blackrock με αύξηση μετοχικού κεφαλαίου μέσω κοινών μετοχών με δικαίωμα ψήφου.
3. Κεφαλαιακή ενίσχυση μέσω έκδοσης ομολογιακών μετατρέψιμων σε μετοχές.
4. Συμμετοχή με ίδια κεφάλαια μέσω εκποίησης περιουσίας.

Η διαδικασία της ανακεφαλαιοποίησης λαμβάνει χώρα ως εξής:
Οι τράπεζες θα πρέπει να καταθέσουν ένα σχέδιο άντλησης κεφαλαίων στην Τράπεζα της Ελλάδος μέχρι το τέλος Μαρτίου 2012, στο οποίο θα περιγράφεται πως σκοπεύουν να απορροφήσουν τις επιπτώσεις από το PSI και από την αποτίμηση των χαρτοφυλακίων τους από την Blackrock. Πρώτα οι τράπεζες που αντιμετωπίζουν προβλήματα κεφαλαιακής επάρκειας θα προβούν σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου μέσω της αγοράς. Αυτό θα γίνει με τη συνεργασία της ΤτΕ μέχρι το Σεπτέμβριο του 2012. Για όσο από το απαιτούμενο ποσό δεν καλυφτεί με ίδιους πόρους, οι τράπεζες καταφεύγουν στο Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) και από αυτό εξασφαλίζουν χρηματοδότηση ανάλογα με το από πού προέρχονται οι ζημιές τους. Οι ζημιές που προέρχονται από τα ομόλογα Ελληνικού Δημοσίου και την υπαγωγή τους στο PSI καλύπτονται με κοινές μετοχές χωρίς δικαίωμα ψήφου για τρία χρόνια. Μετά το πέρας των τριών χρόνων, οι τράπεζες είτε επιστρέφουν τα χρήματα στο ΤΧΣ (δημόσιο), είτε υποτίθεται ότι εθνικοποιούνται. Η επίσημη λογική για αυτή τη ρύθμιση είναι ότι οι τράπεζες δεν ευθύνονται για τις ζημιές που θα προκύψουν στο χαρτοφυλάκιό τους, αλλά για αυτές είναι υπεύθυνο το Δημόσιο. Οι ζημιές που θα προκύψουν από την αποτίμηση των χαρτοφυλακίων τους από την Blackrock, σε συνεργασία με την Τράπεζα της Ελλάδος, θα καλυφτούν με κοινές μετοχές με δικαίωμα ψήφου. Τα αποτελέσματα της εργασίας της Blackrock αναμένονται αρχές Μαρτίου.

Παρατηρήσεις
• Η ενίσχυση των τραπεζών με κοινές μετοχές χωρίς δικαίωμα ψήφου αποτελεί σκάνδαλο πρώτου μεγέθους. Στην ουσία χαρίζονται χρήματα στις τράπεζες με την κυριολεκτική έννοια, αφού δεν γεννάται σε αυτές καμία υποχρέωση απέναντι στο Δημόσιο. Ακόμα και ο «χρονικός περιορισμός» για τρία χρόνια πρέπει να θεωρείται κενό γράμμα και απλά επικοινωνιακός χειρισμός για να αμβλυνθούν οι αρνητικές εντυπώσεις, αφού η αντίδραση της τρόικας και των ελληνικών τραπεζών προς την πιθανότητα εθνικοποίησή τους είναι οξύτατη. Χαρακτηριστικά πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι το Σεπτέμβριο του 2011 είχε ψηφιστεί από τη Βουλή σχετικός νόμος που υποτίθεται ότι ρύθμιζε το ζήτημα της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών (Ν.4021/2011). Σύμφωνα με αυτό το νόμο η ανακεφαλαιοποίηση θα γινόταν με κοινές μετοχές που θα αγόραζε το ΤΧΣ με δικαίωμα ψήφου, αν οι τράπεζες αποτύγχαναν να συγκεντρώσουν τα απαραίτητα κεφάλαια. Ο νόμος αυτός, παρότι προέβλεπε την επαναπώληση των τραπεζών μετά από 2 χρόνια, παρακάμφθηκε τελείως και όπως τονίζεται στο νέο Μνημόνιο θα έρθει Υπουργική Απόφαση μέχρι τέλος Μαρτίου 2012, που θα αλλάζει το νόμο για το ΤΧΣ. Επομένως δεν πρέπει να καλλιεργούνται ψευδαισθήσεις σχετικά με την υποτιθέμενη εθνικοποίησή τους μετά από 3 χρόνια αν δεν επιστρέψουν τα κεφάλαια.
• Οι «κοινές μετοχές χωρίς δικαίωμα ψήφου» είναι ένα υβριδικό μοντέλο που δεν έχει τα πλεονεκτήματα ούτε των προνομιούχων μετοχών αλλά ούτε των κοινών. Δηλαδή ούτε υψηλότερα μερίσματα και προνομιακή μεταχείριση μετόχου σε περίπτωση ρευστοποίησης (προνομιούχες) ούτε συμμετοχή με δικαίωμα ψήφου στη Γενική Συνέλευση της Τράπεζας και επομένως καθοριστικό ρόλο στη διοίκησή της (κοινές). Συνεπάγονται μόνο υποχρεώσεις του κατόχου τους. Ο κάτοχος είναι το Δημόσιο, αφού αυτό θα έχει δανειστεί πόρους για να στηρίξει το ΤΧΣ, και επομένως οι φορολογούμενοι.
• Η ρύθμιση αυτή είναι ακόμη πιο σκανδαλώδης από ότι το πακέτο 28 δις του Αλογοσκούφη, το οποίο προέβλεπε στήριξη με προνομιούχες μετοχές! Ο βασικός λόγος που οι τράπεζες δεν ήθελαν ούτε καν αντίστοιχη προνομιακή μεταχείριση από αυτή της τότε κυβέρνησης της ΝΔ, είναι ότι σε περίπτωση χρεοκοπίας κάποιας τράπεζας, το Δημόσιο ως προνομιακός μέτοχος θα έπρεπε να εξυπηρετηθεί πρώτο από τη ρευστοποίηση της τράπεζας και έτσι αυτές θα περνούσαν στον έλεγχό του.
• Πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι η δόση των 80 δις ευρώ του Μαρτίου – από τον πρώτο Μηχανισμό Στήριξης και από αυτον που ετοιμάζεται τώρα- προορίζεται να διοχετευτεί αποκλειστικά στις ανάγκες του τραπεζικού τομέα. Τα 30 δις αφορούν τα μετρητά που θα δοθούν ως κίνητρο στους κατόχους ομολόγων για να μπουν στο PSI, τα 39 περίπου δις αφορούν τα χρήματα που θα πάνε στο ΤΧΣ για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, ενώ τα υπόλοιπα θα διοχετευτούν για την αποπληρωμή του ομολόγου που λήγει στις 20 Μαρτίου ύψους 14,5 δις. Επομένως δανείζεται το ελληνικό δημόσιο υπό τους πλέον επαχθείς όρους για εξυπηρετηθούν τα δάνεια των τραπεζών.
• Επιπλέον, η Ένωση Ελληνικών Τραπεζών έχει ζητήσει από τον Βενιζέλο να μπορούν να συμψηφίζονται οι ζημιές των τραπεζών που θα προκύψουν από το PSI στη φετινή χρήση με με φόρους επί των κερδών που θα προκύψουν κατά τη διάρκεια ισχύως των νέων ομολόγων. Ζητούν δηλαδή να τροποποιηθούν οι διατάξεις για σχηματισμό αναβαλλόμενου φόρου με επέκταση της δυνατότητας συμψηφισμού από τα 5 χρόνια που ισχύει σήμερα σε 20 ή 30 χρόνια, ανάλογα με τη λήξη των νέων ομολόγων που θα λάβουν από το PSI! Ο Υπουργός Οικονομικών δείχνει θετικός απέναντι σε αυτή την προοπτική.
• Πρέπει να επισημάνουμε ότι κάποιες τράπεζες δεν έχουν καταβάλει στο Δημοσιο την απόδοση 10% από τις προνομιούχες μετοχές που είχε αγοράσει με το νόμο Αλογοσκούφη (τα 5 δις από το πακέτο 28 δις). Και ενώ το καλοκαίρι υπήρχε μία φιλολογία, ότι μπορεί το Δημόσιο να προχωρούσε σε αγωγές για να διεκδικήσει αυτά τα χρήματα, το θέμα αυτό πλέον έχει ξεχαστεί.
• Αξίζει να σημειωθεί ότι οι τράπεζες αποτελούν από τους πιο επιθετικούς εργοδότες, με την υποστήριξη της κυβέρνησης και της τρόικας. Ήδη στις 8/2, η διοίκηση της Εμπορικής ανακοίνωσε μείωση των μισθών των υπαλλήλων της κατά 17%, καταργώντας τα επιδόματα που προκύπτουν από την επιχειρησιακή σύμβαση.
• Μια ακόμη παρατήρηση που πρέπει να γίνει είναι ότι ο Γ. Παπανδρέου στην Κ.Ο του ΠΑΣΟΚ στις 2 Φεβρουαρίου τόνισε την αναγκαιότητα η ανακεφαλαιοποίηση να γίνει κοινές μετοχές και όχι με προνομιούχες. Προφανώς μια τέτοια γενική διατύπωση (χωρίς αναφορά στο δικαίωμα ψήφου ή όχι) είναι αφηρημένη. Όμως ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ δεν θέλει εθνικοποίηση τραπεζών όπως αφήνεται να διαρρεύσει σε μία προσπάθεια να φιλοτεχνηθεί ένα πιο φιλολαϊκό προφίλ και να δημιουργηθεί κλίμα σύγκρουσης με τα συμφέροντα. Και αυτό γιατί ο νόμος που ψηφίστηκε το Σεπτέμβριο του 2011 (Ν.4023) καθόριζε μεν ότι η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών θα γινόταν με κοινές μετοχές και θα κρατικοποιούνταν, όμως το δημόσιο θα ήταν υποχρεωμένο να τις εξυγιάνει εντός 2 ετών, να επωμιστεί το κόστος της εξυγίανσης και μετά να τις ιδιωτικοποίησει ξανά με χαμηλό τίμημα.

----

Σχολιασμός των ρυθμίσεων που αφορούν στην κοινωνική ασφάλιση και κοινωνική προστασία
Με βάση το κείμενο της δήλωσης προθέσεων για την νέα δανειακή σύμβαση

Οι ριζικές ανατροπές στα εργασιακά δικαιώματα (ανατροπές από το πρώτο Μνημόνιο, τις αναθεωρήσεις του, το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα και οι προβλεπόμενες στο σχέδιο του Μνημονίου 2) καθιστούν την ύπαρξη της κοινωνικής ασφάλισης οικονομικά αδύνατη, αν και όλο και πιο αναγκαία κοινωνικά.
Οι συντάκτες του σχεδίου Μνημονίου 2 φαίνεται ότι αποδέχονται και σχεδιάζουν μεθοδικά μία πρωτοφανή μετάβαση από ένα σύστημα κοινωνικής ασφάλισης σε ένα μοντέλο προνοιακής κρατικής φιλανθρωπίας.
 Όλες οι επιμέρους προβλέψεις του κειμένου συντείνουν προς αυτή τη λογική, τη λογική της άμεσης κατάρρευσης του ελληνικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης και του επανασχεδιασμού του υπέρ των εργοδοτών και της ιδιωτικής ασφάλισης.

Η ανατροπή αυτή δρομολογείται σε 3 βασικούς άξονες :
Α. Tη συνέχιση της μεθοδευμένης ελαχιστοποίησης των εσόδων του ασφαλιστικού συστήματος
Α1. Ποσοστιαία μείωση των ασφαλιστικών εισφορών
Για να βοηθήσουν στη μείωση του “μη μισθολογικού κόστους” θα μειωθούν τα ποσοστά ασφαλιστικών εισφορών για το ΙΚΑ κατά 2%. Ο έμμεσος μισθός στην Ελλάδα είναι όντως επιβαρυμένος με υψηλά ποσοστά ασφαλιστικών εισφορών αλλά το συνολικό ποσό ασφαλιστικών εισφορών ως ποσοστό του ΑΕΠ (13,1% για το 2010) παραμένει κάτω από το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (13,9% για το 2010) και της Ευρωζώνης (15,6% για το 2010) .
Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι πάγια πρακτική της πολιτείας ήταν να αντιμετωπίζει την εισφοροδιαφυγή με αύξηση των ποσοστών ασφαλιστικών εισφορών αντί να καταπολεμά την εισφοροδιαφυγή. Η πρακτική αυτή καταλήγει ακόμα να “τιμωρεί” τους συνεπείς και να “επιβραβεύει” τους παράνομους εργοδότες, κατανέμοντας ακόμα πιο ανισομερώς το βάρος της χρηματοδότησης του ασφαλιστικού συστήματος χωρίς να αυξάνει τα συνολικά έσοδα του ασφαλιστικού συστήματος. Παρόλα αυτά, σε συνθήκες κρίσης από μόνη της η μείωση των ποσοστών ασφαλιστικών εισφορών θα καταφέρει μόνο να στερήσει έσοδα τους οργανισμούς κοινωνικής ασφάλισης ακριβώς επειδή η μείωση των ποσοστών ασφαλιστικών εισφορών πρέπει λογικά να ακολουθεί την συστηματική καταπολέμηση της εισφοροδιαφυγής.
Α2. Μείωση των ασφαλιστικών εισφορών μέσω μείωσης των μισθών
Όπως αναφέρει και ο Σ. Ρομπόλης “απώλειες ύψους 2,2 δισ. ευρώ εκτιμάται ότι θα έχουν τα ασφαλιστικά ταμεία από τη μείωση των κατώτερων αμοιβών κατά 20% και την ανάλογη μείωση των εισφορών” και για αυτή τη μείωση δεν προβλέπεται κανένα αντισταθμιστικό μέτρο ισοδυνάμου αποτελέσματος.
Α3. Μη δέσμευση για ποσοτικοποιημένη καταπολέμηση της εισφοροδιαφυγής
Είναι εξοργιστική η διατύπωση ότι “”ελπίζουμε (!) οι βελτιώσεις στις εισπράξεις να μπορέσουν να το χρηματοδοτήσουν αλλά είμαστε προετοιμασμένοι να κάνουμε πρόσθετες προσαρμογές εισοδήματος και δαπάνης εάν χρειαστεί” (σελ. 34).

Β. Τη συνεχή μείωση κοινωνικών δαπανών κύριας και επικουρικής ασφάλισης, αλλά και άλλων κοινωνικών επιδομάτων
Β1. Μέτρα συμψηφισμού : όχι εναλλακτικά έσοδα αλλά πρόσθετες περικοπές
Για να διατηρηθεί η λογιστική ισορροπία των οργανισμών κοινωνικής ασφάλισης από τις παραπάνων προβλέψεις για μείωση εσόδων, δεν προβλέπεται κανένας νέος πόρος ισοδυνάμου ή μη αποτελέσματος. Αντίθετα, ορίζεται ότι το έλλειμμα από τη μείωση των ποσοστών “θα το χρηματοδοτήσουμε κόβοντας τις δαπάνες κοινωνικής ασφάλισης που δεν έχουν προτεραιότητα”(σελ. 34).
Β2. Συνολική πολιτική μειώσεων
Στο σχέδιο υπό εξέταση δεν περιλμβάνεται καμμία πρόβλεψη για τις απώλειες εσόδων που θα προκύψουν από τις μειώσεις όλων των μισθών, μέσω της μείωσης του κατώτατου μισθού. Αυτό που δεν αναφέρεται είναι ότι με την πολιτική αυτή δεν κινδυνεύουν άμεσα μόνο οι επικουρικές συντάξεις αλλά και οι κύριες συντάξεις και όλες οι κοινωνικοασφαλιστικές παροχές.
Σχεδιάζεται η αναμόρφωση των παροχών ώστε η προστασία να αφορά μόνο τους πιο ευπαθείς από τους φτωχούς εργαζόμενους/ανέργους με τεχνικές στόχευσης. Για να επιτευχθεί αυτό θα επανεξεταστούν εκ του μηδενός όλα τα προνοιακά επιδόματα “με στόχο 5% του ΑΕΠ σε πρόσθετες αποταμιεύσεις” (σελ.11).
Στο πλαίσιο αυτό η υποτιθέμενη κόντρα για τις επικουρικές συντάξεις και η αναζήτηση εναλλακτικών περικοπών 350 εκ. Ευρώ είναι προφανώς καθαρά επικοινωνιακού χαρακτήρα. (για τις βασικές κατευθύνσεις της μεταρρύθμισης των Επικουρικών συντάξεων στέλνω και το πρόσφατο σχετικό σημείωμα/εισήγηση για το Τμήμα Εργατικής Πολιτικής).

Γ. Την κρατικοποίηση του μηχανισμού συλλογής εισφορών
Προβλέπεται μεταξύ άλλων η σταδιακή ενοποίηση των μηχανισμών συλλογής ασφαλιστικών εισφορών και κρατικής φορολογίας (σελ. 19). Η τάση ενοποίησης των μηχανισμών ελέγχου και είσπραξης όλων των δημόσιων επιβαρύνσεων είναι ένα μοντέλο που προωθεί συστηματικά η Παγκόσμια Τράπεζα και το ΔΝΤ ως βέλτιστο μοντέλο προς εξαγωγή.

----

ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΣΤΟ ΝΕΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ


Οι κατευθυντήριες γραμμές που εμπεριέχονται στο προμνημόνιο για την ολοκλήρωση, τον Ιούνιου του 2012, του νέου φορολογικού πλαισίου δείχνουν ότι από μόνη της η φορολογική πολιτική στην Ελλάδα (χωρίς να λάβουμε υπόψη τις εξελίξεις στους λοιπούς τομείς) θα γίνει πυροδότης απελπισίας και κοινωνικών εξεγέρσεων.
Τα τρέχοντα και συσσωρευμένα εισοδήματα των λαϊκών μαζών (μισθοί και περιουσία οποιασδήποτε μορφής) θα μεταβούν στις τσέπες των δανειστών της χώρας δια μέσου της φορολογίας. Στο ίδιο διάστημα θα ολοκληρωθεί
• η καταστροφή των 700.000 μικρομεσαίων επιχειρήσεων και
• η χρεοκοπία εκατομμυρίων μισθωτών, συνταξιούχων, αγροτών

Οι κατευθύνσεις για τις αλλαγές δείχνουν ότι θα σαρωθεί οποιαδήποτε λογική και αν είχε ποτέ η φορολογία στην Ελλάδα και θα αντικατασταθεί μόνο από μία λογική: της είσπραξης με οποιοδήποτε τίμημα, ακόμα και με την ζωή των πολιτών. Και δυστυχώς δεν υπερβάλουμε ούτε στο ελάχιστο.
Σύμφωνα λοιπόν με το 50σελιδο κείμενο της τρόικας στο οποίο συμφώνησαν οι αρχηγοί προβλέπεται:

Α) Κατάργηση φοροαπαλλαγών. Αυτό σημαίνει ότι θα κοπούν οι, εναπομείνασες πενιχρές φοροαπαλλαγές:
• Στο εισόδημα (δάνεια, ιατρικές δαπάνες κτλ)
• Στην απόκτηση και μεταβίβαση περιουσίας (απαλλαγή α΄ κατοικίας, απαλλαγή κληρονομιάς, μείωση του αφορολογήτου του ΦΑΠ που είναι σήμερα 200.000 ευρώ κτλ)
• Στον μειωμένο τρόπο φορολόγησης των νησιών με λιγότερους κάτοικους από 3.100 άτομα
• Στον μειωμένο ΦΠΑ των νησιών
• Στους αγρότες που υπάγονταν στο ειδικό καθεστώς ΦΠΑ

Β) Απλοποίηση του ΦΠΑ. Αυτό σημαίνει έναν συντελεστή 19% ή 21% και δραματική αύξηση του κόστους των φαρμάκων και των ειδών διατροφής, βιβλία, εισιτήρια κλπ
Γ) Ενιαία φορολογική μεταχείριση για το ατομικό εισόδημα από κεφάλαιο. Αυτό, μεταξύ άλλων, παραπέμπει στο ότι οι τόκοι καταθέσεων θα φορολογούνται με βάση τη φορολογική κλίμακα που οδηγεί σε φορολόγηση έως και 45% των τόκων αντί για 10% που ισχύει σήμερα ως αυτοτελή φορολόγηση. Ωστόσο, ανοικτό είναι το ενδεχόμενο να θεσπιστεί αυτοτελής φορολόγηση για όλες τις μορφές κεφαλαίου (ενοίκια από ακίνητα) με ενιαίο συντελεστή.

Δ) Απλούστευση της φορολογίας εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων. Αυτό παραπέμπει σε μείωση του αφορολόγητου ορίου και του αριθμού των κλιμακίων της φορολογικής κλίμακας.

Ε) Κατάργηση του κώδικα βιβλίων και στοιχείων.

Επίσης, το κείμενο του νέου μνημονίου προβλέπει παρεμβάσεις στη φορολογική διοίκηση με κατεύθυνση ολοκλήρωση της ιδιωτικοποίηση του φοροελεγκτικού μηχανισμού:
• κλείσιμο 200 εφοριών έως τα τέλη του έτους
• πληρωμή όλων των φόρων μέσω τραπεζών με παράλληλο κλείσιμο των δημοσίων ταμείων σε όλες τις εφορίες

Άλλα μέτρα που αναφέρονται είναι:
- αλλαγές στο νομοθετικό πλαίσιο για ταχύτερη εκδίκαση των φορολογικών υποθέσεων
- τοποθέτηση ανεξάρτητου γενικού γραμματέα φορολογικών και τελωνειακών θεμάτων που θα αναλάβει την αρμοδιότητα διοίκησης του ανθρώπινου δυναμικού στις εφορίες και τα τελωνεία.
-πρόσληψη 1000 νέων ελεγκτών για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής
-δέσμευση της κυβέρνησης ότι δεν θα ξαναθεσπίσει ρυθμίσεις περαίωσης και εξόφλησης ληξιπρόθεσμων οφειλών

----

Σχολιασμός των ρυθμίσεων που αφορούν στην αγορά εργασίας και τα εργασιακά δικαιώματα
Με βάση το κείμενο της δήλωσης προθέσεων για την νέα δανειακή σύμβαση

Οι δεσμεύσεις που αναλαμβάνει το ελληνικό κράτος έναντι των δανειστών μεταφράζονται σε μια δέσμη μέτρων, τα οποία ολοκληρώνουν σε μεγάλο βαθμό την διαδικασία ραγδαίας απορρύθμισης της εργατικής νομοθεσίας του ιδιωτικού τομέα και μείωσης της απασχόλησης στον δημόσιο τομέα.
Υπό την έννοια αυτή δεν περιλαμβάνει μόνον ρυθμίσεις, οι οποίες προσβλέπουν ευθέως στην συρρίκνωση του μισθολογικού κόστους (άμεσου και έμμεσου), αλλά και θεσμική φύσης μέτρα, τα οποία καθιστούν την αγορά εργασίας εν γένει πιο ευέλικτη.
Α. Δημόσιος τομέας
Από το σύνολο του κειμένου τα μέτρα που πλήττουν τους εργαζομένους στον δημόσιο τομέα είναι τα εξής:
Μειώσεις στις αποδοχές μέσα από την επανεξέταση του ενιαίου μισθολογίου και την αναθεώρηση των όρων που διέπουν τις προαγωγές των υπαλλήλων. Μειώσεις στις αποδοχές θα γίνουν και για τα ειδικά καθεστώτα (δικαστές, διπλωμάτες, αστυνομία).
Μείωση του προσωπικού στον δημόσιο τομέα μέσα: α) από τον περιορισμό των προσλήψεων και β) τον αυξημένο αριθμό αποχωρήσεων ανεξάρτητα από ειδικό καθεστώς απασχόλησης. Ο απώτερος στόχος της μείωσης των συνολικά απασχολούμενων στον δημόσιο τομέα κατά 150.000 άτομα την περίοδο 2011-2015 παραμένει.
α) σε σχέση με την πρώτη διάσταση διατηρείται το μέτρο των προσλήψεων/ αποχωρήσεων σε 1 προς 5 και αναμένονται περιορισμοί στον αριθμό των νέο-εισερχομένων σε όλες τις σχολές, οι οποίες εγγυώνται την αυτόματη πρόσληψη στο δημόσιο.
β) σε σχέση με την δεύτερη διάσταση, κατ’ αρχήν, εξαγγέλλεται η αποχώρηση μέσω εργασιακής εφεδρείας (ή και προσυνταξιοδοτικής διαθεσιμότητας) 15.000 ΙΔΑΧ και μονίμων υπαλλήλων μέχρι το τέλος του 2012 ως υπεράριθμων και διαμέσου της λειτουργικής αναθεώρησης της δημόσιας διοίκησης («κλείσιμο, συγχώνευση, συρρίκνωση κρατικών οντοτήτων»).
Επιπλέον, αυξάνεται η εργασιακή εφεδρεία ετησίως και εξαλείφονται όλες οι κενές θέσεις στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης του δημοσίου τομέα. Συνεπώς: οι εξαγγελίες αυτές θα πρέπει να αξιολογηθούν σε συνδυασμό με το βασικό άρθρο 35 του Ν. 4024/2011, που αφορά στην μεταρρύθμιση όλου του δημόσιου τομέα, έτσι ώστε με κριτήριο τα συμπεράσματα ερευνών, που θα εκπονούν δήθεν ανεξάρτητοι επιστημονικοί φορείς (του εξωτερικού πιθανόν) θα κλείνουν υπηρεσίες και θα απολύονται δημόσιοι υπάλληλοι αδιακρίτως τους επόμενους μήνες! Άρα τα νούμερα που δίδονται σήμερα είναι απολύτως ενδεικτικά!!
Ταυτόχρονα, εξαγγέλλεται η μείωση των υπαλλήλων ΙΔΟΧ που στην ουσία μεταφράζεται σε απολύσεις, αφού συνήθως οι άνθρωποι αυτοί απασχολούνται μέσω ευέλικτων μορφών απασχόλησης επί σειρά ετών σε συγκεκριμένους οργανισμούς του δημοσίου ή των ΟΤΑ.
Β. Ιδιωτικός τομέας
Υπό την δημοκρατική απειλή προς τα συνδικάτα «βρείτε τα με τους εργοδότες ή νομοθετώ» και στο όνομα της ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας επιβάλλονται ραγδαίες μειώσεις συνολικά για τις αποδοχές στον ιδιωτικό τομέα και θεσμικά μέτρα που στο σύνολό τους καταργούν οριστικά το μεγαλύτερο μέρος της συλλογικής εργατικής νομοθεσίας.
Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι οι νέες αλλαγές στον σύστημα του ΟΜΕΔ σε συνδυασμό με όλα όσα έχουν σχετικά ψηφιστεί τα προηγούμενα δύο χρόνια επηρεάζουν άμεσα τα μισθολογικά και τα θεσμικά ζητήματα των εργασιακών σχέσεων οδηγώντας μεγάλο αριθμό μέχρι πρόσφατα καλυπτόμενων από κάποια ΣΣΕ στην αγκαλιά της ΕΓΣΣΕ, η οποία αλλοιώνεται σημαντικά. Ειδικότερα:
α) αόριστης διάρκειας σσε πλέον δεν επιτρέπονται. Θεσπίζεται ως ανώτατη διάρκεια των σσε (προφανώς και για τις ισχύουσες σσε) τα τρία χρόνια, ενώ το αργότερο εντός ενός έτους από την ψήφιση του νόμου λήγουν όλες οι σσε. Αυτό σημαίνει ότι ανατρέπονται άμεσα ή εν πάση περιπτώσει εντός σύντομου χρονικού διαστήματος (δεδομένου ότι οι σε ισχύ σήμερα σσε είναι συνήθως ετήσιας ή διετούς διάρκειας) όλες οι προστατευτικές ρυθμίσεις των επιχειρησιακών και κυρίως των κλαδικών σσε. Σύμφωνα με την διατύπωση του κειμένου το ίδιο ισχύει και για την ΕΓΣΣΕ.
β) με την λήξη της διάρκειας μιας σσε και εφόσον δεν υπάρχει νέα συμφωνία μεταξύ εργαζομένων (συνδικάτων και ενώσεων προσώπων) και εργοδοτών (ή εργοδοτικών ενώσεων) αντίστοιχα, η παύση των κατοχυρωμένων δικαιωμάτων κλιμακώνεται ως εξής:
μετά από τρεις μήνες ισχύουν μόνον οι βασικοί μισθοί και τρία επιδόματα (εκπαίδευσης, οικογενειακής κατάστασης και επικινδυνότητας),
μετά από έξη μήνες διατηρούνται μόνον οι βασικοί μισθοί και τα επιδόματα εκπαίδευσης,
μετά από εννέα μήνες ισχύει μόνον ο βασικός μισθός μέχρι να αντικατασταθεί από σσε ή ατομική συμφωνία.
Συνεπώς η «μετενέργεια» των σσε λαμβάνει επισήμως τέλος, στην πραγματικότητα από την λήξη της σσε εργασίας (άρα για πολλούς εργαζόμενους πολύ σύντομα), με συνέπεια την δραματική μείωση των εισοδημάτων τους. Παράλληλα, η παράλληλη αναφορά στο πάγωμα των ωριμάνσεων (τριετίες κλπ) συνεπάγεται και κλείδωμα των αποδοχών στα επίπεδα, στα οποία καταλήγουν μετά την λήξη των σσε.
Με άλλα λόγια η εργοδοτική πλευρά θα μπορεί πλέον να εκβιάζει νόμιμα τους εργαζόμενους με την αποδοχή των συμφωνιών που προτείνει στην βάση του διλήμματος «συλλογική ρύθμιση ή ατομική διαπραγμάτευση με μισθούς και όρους Πακιστάν». Στην πραγματικότητα η εργοδοτική πλευρά δεν υποχρεούται να συνάψει κανενός είδους σσε και επιπλέον δεν «κινδυνεύει» πλέον καθόλου από την έκδοση μιας διαιτητικής απόφασης, εφόσον η προσφυγή στην διαιτησία κατ’ ουσία καταργείται.
δ) καταργείται η υποχρεωτική αποδοχή αιτήματος για διαιτησίας εφόσον δεν συνυποβάλλεται και από τις δύο πλευρές. Αυτό σημαίνει ότι οι περιπτώσεις προσφυγής στον ΟΜΕΔ θα είναι εξαιρετικά σπάνιες και όταν αυτό συμβεί δεν θα παράγει αποτελέσματα παρά μόνον για τον βασικό μισθό, λαμβανομένων υπόψη μάλιστα των «οικονομικών και των χρηματοπιστωτικών ζητημάτων». Πιθανόν να τεθεί αυτόματη ρήτρα αναπροσαρμογής του ύψους των βασικών μισθών σε συνδυασμό με άλλα οικονομικά μεγέθη.
ε) η με κάθε τρόπο συρρίκνωση της προστασίας που παραδοσιακά απορρέει από μια κλαδική σσε (οι οποίες με την υλοποίηση αυτών των μέτρων θα αποτελούν είδος υπό εξαφάνιση) ή ακόμη και από μια επιχειρησιακή υποβαθμίζει εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενους στα οριζόμενα στην ΕΓΣΣΕ.
Όμως, πλέον, όλα τα επίπεδα αποδοχών που περιγράφονται στο κείμενο της ΕΓΣΣΕ συρρικνώνονται κατά 20% και παγώνουν ακριβώς στα νέα αυτά επίπεδα καθ’ όλη την διάρκεια του προγράμματος. Αυτό σημαίνει φυσικά ότι η αύξηση 2,7% από 1ης Ιουλίου 2012, όπως προβλέπεται από το κείμενο της σε ισχύ ΕΓΣΣΕ δεν θα ισχύσει. Αυτό το οποίο αναφέρεται στην συνέχεια της δήλωσης προθέσεων σχετικά με μια συμφωνία των κοινωνικών ανταγωνιστών αναφορικά με την εξάλειψη των αυτόματων αυξήσεων αφορά μόνον στις τριετίες και στα άλλα επιδόματα επί των παγωμένων πλέον και μειωμένων κατωτάτων ορίων της ΕΓΣΣΕ.
στ) αναστέλλεται επίσης η καταβολή του 13ου και του14ου μισθού για την διετία 2012-2013 (μέχρι την οριστική κατάργησή τους), αλλά η διατύπωση αφήνει να εννοηθεί ότι προφανώς η εν λόγω ρύθμιση δεν θα αφορά αυτούς που αμείβονται με την ΕΓΣΣΕ λόγω των μειώσεων 20% που επιβάλλονται σε αυτές.
ζ) ελευθέρα επιτρεπτή με μονομερή απόφαση του εργοδότη γίνεται επίσης η μετατροπή της πλήρους απασχόλησης σε μερική, αλλά και η εναλλαγή των δύο καθεστώτων (πλήρους-μερικής), όπως ακριβώς ισχύει εδώ και μήνες για μια σειρά άλλων ευέλικτων μορφών απασχόλησης (εκ περιτροπής, διαθεσιμότητα κλπ).
η) η εξαιρετικά κακώς διατυπωμένη παράγραφος που αφορά στην αφαίρεση της θητείας σε όλες τις παραδοσιακές συμβάσεις σε όλες τις εταιρείες ερμηνεύεται σαν αυτόματη μετατροπή όλων των καθεστώτων απασχόλησης στις ΔΕΚΟ και στην εξομοίωσή τους με τον γενικό κανόνα των συμβάσεων εργασίας αορίστου χρόνου που ισχύουν στον υπόλοιπο/ αυθεντικό ιδιωτικό τομέα. Μια τέτοια μετατροπή δεν θα αφορά μόνον στην διάρκεια και στην δυνατότητα πρόωρης λήξης των συμβάσεων των εργαζομένων στις ΔΕΚΟ (κοινού δικαίου απόλυση) αλλά και στον εναρμονισμό όλων των υπολοίπων όρων εργασίας και των αποδοχών με τα νέα ισχύοντα στην ελληνική αγορά εργασίας.
θ) σε ότι αφορά στο μη μισθολογικό κόστος δεσπόζουν η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών και ο εναρμονισμός της φορολογίας της μισθωτής εργασίας με χαμηλότερα επίπεδα ως αυτά ισχύουν σε άλλες χώρες της Ευρώπης.
ι) η απελευθέρωση των επαγγελμάτων επεκτείνεται ενώ καταργούνται οι ελάχιστες αμοιβές των έμμισθων δικηγόρων, των μισθωτών δηλαδή νομικών ανεξάρτητα από φορέα ή εργοδότη νομικό ή φυσικό πρόσωπο (άρα και σε δικηγορικές εταιρείες και σε ιδιώτες δικηγόρους-εργοδότες).
κ) τα υπόλοιπα μέτρα που ακούγονται στα ΜΜΕ και κυκλοφορούν στο περιεχόμενο ανυπόγραφων σημειωμάτων στο διαδίκτυο σχετικά με παρεμβάσεις στο καθεστώς απασχόλησης για τους νέους κάτω των 25 ετών κλπ, δεν αναφέρονται στο κείμενο των δηλώσεων προθέσεων που κυκλοφορεί ως επίσημο προσχέδιο διαπραγμάτευσης. Επίσης μέχρι αυτήν την στιγμή δεν έχει δημοσιευτεί και το σχέδιο της νομοθετικής πράξης που θα συγκεκριμενοποιεί επίσημα τις εν λόγω εξαγγελίε

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...